Derbynwyr Grantiau 2016-17

Mae Grantiau Hub Cymru Africa yn dod o dan pedwar prif thema;

I weld pwy derbyniodd ein grantiau yn ystod 2016/17 gweler y themau isod:

Bywiolaethau Cynaliadwy Grantiau 2016-7

THE SAFE FOUNDATION, CAERDYDD - SGILIAU GWNEUD BARA I BOBL SYDD WEDI’U HYMYLU YN UGANDA

Mae pobl sydd ag anableddau yn Uganda angen ffyrdd ymarferol o wneud bywoliaeth ar frys, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig. Mae The Safe Foundation, sef elusen yng Nghymru, wedi sefydlu prosiect, mewn partneriaeth â Tokida, sef ymgyrchwyr anabledd o Ddwyrain Affrica, i hyfforddi hyd at 50 o bobl sydd wedi’u hymylu yn ardal Tororo i sefydlu mentrau gwneud bara cymdeithasol, sy’n cynnwys gwneud poptai clai ar gyfer pobi.


Bydd The Safe Foundation yn gweithio gyda phobl ifanc o Gymru i ddatblygu cwrs hyfforddi, a byddant yn cyflwyno’r cwrs hwn yn Tororo ac yn dysgu sgiliau ‘caled’ a ‘meddal’ i’r ddwy set o fuddiolwyr - gwaith corfforol, hylendid dwylo a rheoli prosiect ar yr un llaw, a gorwelion byd-eang a hunanhyder ar y llall.
Categori: Hyd at £15,000 (dros flwyddyn)

Positive Women, Abertawe - Adeiladu newid i fenywod yn Swaziland

Mae Swaziland yn ne Affrica yn gymdeithas draddodiadol, lle mae menywod yn aml yn cael eu gorwelion wedi’u cyfyngu oherwydd rheolau llym o ran rhyw. Yn 2013, dechreuodd Positive Women hyfforddi menywod ifanc i ddod yn seiri - mewn gwlad lle nad oedd neb erioed wedi clywed am seiri benywaidd.


Nawr, maen nhw eisiau hyfforddi ail grwp, a defnyddio menywod o Gymru fel hyfforddwyr. Bydd wyth o seiri prentis a chrefftwragedd mwy profiadol yn treulio chwe wythnos yn Swaziland gydag 20 o fenywod lleol, yn dysgu’r sgiliau sylfaenol sydd eu hangen arnynt i wneud ystod o nwyddau pren. Mae'r hyfforddiant yn rhoi sylfaen i fenywod i redeg eu busnesau eu hunain a hefyd, yn rhoi hwb i'w hyder ac yn helpu i newid canfyddiadau am yr hyn y mae menywod yn gallu eu gwneud.
Categori: Hyd at £15,000 (dros flwyddyn)

SEF Cymru, Caerdydd - Creu dyfodol gwell ar gyfer pobl ifanc yn Somaliland ac yng Nghymru

Mae diweithdra yng Nghymru ymysg pobl ifanc yn gallu arwain at rwystredigaeth ac at golli hyder. Yn Somaliland, gall fod yn fater o fywyd a marwolaeth. Mae pobl ifanc yn rhoi eu bywydau mewn perygl trwy fynd i'r môr mewn llongau peryglus i chwilio am fywyd gwell. Mae’r addysgwyr cymunedol SEF Cymru yn rhan o bartneriaeth i alluogi pobl ifanc i greu dyfodol newydd drwy sefydlu eu mentrau eu hunain.


Bydd pobl ifanc, 60 o Somaliland a 30 o Gymru, yn cael eu recriwtio i gael hyfforddiant pwrpasol ym meysydd TGCh, cyfraith llafur, sgiliau busnes meddal, rheolaeth ariannol a datblygu cymunedol. Bydd arweinwyr ieuenctid a chyfranogwyr y prosiect o Somalia yn ymweld â Chymru i gyfnewid syniadau ar ddatblygu ieuenctid a chyflogadwyedd.
Categori: Hyd at £15,000 (dros 2 flynedd)

Acacia Partnership Trust, Caerdydd – Dŵr ar gyfer garddwyr masnachol benywaidd yn Burkina Faso

Mae gan dref Gorum Gorum yn Burkina Faso yng Ngorllewin Affrica botensial mawr ar gyfer garddio masnachol - os oes dŵr i ddyfrhau’r cnydau. Mae cronfeydd (bouli), ond mae eu ffynonellau wedi eu blocio a'u gallu’n gyfyngedig. Mae Acacia Partnership Trust yng Nghaerdydd, a Centre Missionnaire Interdenominationel de l’Oudalan (CMIO), wedi llunio cynlluniau i adnewyddu bouli gerllaw. Nawr, diolch i arian gan Hub Cymru Africa, gellir dechrau ar y gwaith hwn, sy'n golygu y gall menywod lleol dyfu cnydau fel winwns, tatws, jojoba a bresych i fwydo eu teuluoedd ac ennill bywoliaeth.

Categori: Hyd at £15000

Fair Do's, Caerdydd - Ffyrdd newydd o adrodd stori Masnach Deg

Mae'r siop Masnach Deg brysur yn ardal Treganna, Caerdydd, o’r enw Fair Do’s, yn gwerthu nwyddau o bob cwr o'r byd, gan gynnwys cardiau a wneir gan fusnesau partner yn Cenia a Rwanda. Byddant yn defnyddio eu grant i ledaenu storïau am yr effeithiau y mae Masnach Deg yn ei gael yn Affrica sydd yn newid bywydau, er enghraifft galluogi mwy o blant i fynd i’r ysgol, a gwella iechyd a maeth. Byddant yn cyflogi gweithiwr allgymorth i gyflwyno sgyrsiau a chyflwyniadau sy'n cynnwys astudiaethau achos gwirioneddol i amrywiaeth eang o sefydliadau, gweithleoedd ac ysgolion ar draws Cymru.


Y nod yw codi proffil Masnach Deg a chynyddu gwerthiannau. Mae’r prosiect yn rhedeg mewn partneriaeth â Denur Crafts yn Cenia a Gumutindo yn Uganda, a fydd yn darparu gwybodaeth sylfaenol am sut mae Masnach Deg yn newid bywydau.
Categori: Hyd at £5,000 (dros flwyddyn)

Canolfan ar gyfer Entrepreneuriaeth Affricanaidd, Caerdydd - Adeiladu melinau ŷd yn y Congo

Mae Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, sydd wedi cael ei chwalu gan ryfel, yn brwydro i fwydo ei phobl a datblygu yn economaidd. Mae Canolfan Caerdydd ar gyfer Entrepreneuriaeth Affricanaidd a’r elusen CAED yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo (Corps d’Assistance a L’Enfant Destabilise), wedi ennill cyllid gan Hub Cymru Africa i adeiladu melin ŷd ac ysguboriau storio ym mhentref deheuol Ntetema yn rhanbarth Lubumbashi. Yn ystod y flwyddyn gyntaf, nod y prosiect ydy lleihau tlodi plant a diffyg maeth yn sylweddol, a chreu o leiaf 25 o swyddi i rieni a fydd wedyn, yn gallu cefnogi eu plant drwy ddarparu bwyd maethlon a’u hanfon i'r ysgol.

Categori: Hyd at £5000

Partneriaeth Masnach Deg Ynys Môn, Ynys Môn - Ymateb i her y wasgfa pris bwyd

Mae tlodi bwyd yn Ynys Môn yn gorfodi pobl i brynu'r bwyd rhataf y gallant ei gael – sy’n her i ymgyrchwyr Masnach Deg. Yn y cyfamser, mae’n ymddangos fel bod archfarchnadoedd yn stocio llai o nwyddau Masnach Deg. Mae'r bartneriaeth Masnach Deg lleol yn ymateb i’r heriau hyn gydag ymgyrch sy’n canolbwyntio ar hedfan y faner Masnach Deg ym mhob ysgol a digwyddiad mawr yn y gymuned.


Byddant yn defnyddio eu grant i fynychu Diwrnod Gwobrwyo Ysgolion Ynys Môn, ac i gynhyrchu a dosbarthu cylchlythyrau tymhorol i bob ysgol. Bydd ganddynt stondin ym mhrif sioe amaethyddol yr ynys, sef 'Sioe Môn', a byddant yn annog y trefnwyr i ddefnyddio cynhyrchion arlwyo Masnach Deg.
Categori: Hyd at £1,000

Peter Randerson - Ffynhonnell ffres o incwm ar gyfer cefn gwlad Uganda

Nid yw pupr-fintys yn cael ei dyfu’n fasnachol yn Uganda, eto, mae galw mawr am olewau planhigion o'r fath ar draws y byd i wneud persawr, ymlidwyr pryfed ac ar gyfer llawer o ddibenion eraill. Nawr, mae cydweithrediad rhwng academyddion o Gymru ac Affrica wedi creu cynllun peilot i gynnig amrywiaeth o hadau pupur-fintys i ranbarth Kampala i weld pa rai sy’n ffynnu.


Y cynllun tymor hir yw tyfu cnwd arian parod ond hefyd, datblygu gweithfeydd prosesu yn yr ardal i gynyddu gwerth allforion. Nod y prosiect yw mynd i'r afael â’r twf mewn diweithdra a thlodi mewn cymunedau gwledig drwy ddarparu incwm cyson i bobl y rhanbarth.

Categori: Hyd at £1,000

Femke van Gent, Ynys Môn - Creu cysylltiadau gyda lluniau ar draws cyfandiroedd

Ar ôl cyfarfod ar-lein, dyfeisiodd ffotograffwyr o Ynys Môn a Nigeria brosiect i ddod â chreadigrwydd a hunan-barch i rai o'r plant sy’n cael eu hymyleiddio fwyaf yng Ngorllewin Affrica.


Mae Ibadan City, Nigeria yn gartref i'r Juvenile Correction Institution, lle mae plant cythryblus yn cael eu hyfforddi i chwarae rôl ddefnyddiol mewn cymdeithas. Bydd y prosiect This Camera for Change yn hyfforddi pobl ifanc mewn ffotograffiaeth a golygu cyfrifiaduron, yn rhoi camerâu tafladwy iddyn nhw, ac yn arddangos eu gwaith yn gyhoeddus.


Yna, bydd yr arddangosfa yn cael ei dangos i bobl ifanc yng Ngogledd Cymru, drwy ysgolion a gwasanaethau prawf trwy gyfrwng Skype, fel bod plant o'r ddwy wlad yn gallu rhyngweithio drwy rannu syniadau a phrofiadau.

Categori: Hyd at £1,000

Natalie Danford, Abertawe - Hadau gobaith ar gyfer teuluoedd yng Nghamerŵn


Roedd pobl yng Nghamerŵn yng Ngweriniaeth Canol Affrica, yn arfer tyfu y rhan fwyaf o'u bwyd eu hunain. Ond mae prinder dŵr a thwf yn y boblogaeth yn y dinasoedd yn golygu bod pobl wedi rhoi'r gorau i geisio trin eu tir eu hunain. Gall gerddi twll clo newid hynny - sef gwelyau bach, wedi’u hamgáu, sydd angen llai o ddŵr ac sy’n defnyddio gwastraff o’r cartref i wella ffrwythlondeb y pridd. Yn ystod cyfnod yn gweithio gyda Self Reliance Promoters, sef Corff Anllywodraethol yn Affrica, enillodd Natalie Dawson Danford grant gan Hub Cymru Africa i gyflwyno gweithdai ar arddio twll clo mewn wyth ysgol yn ninas Kumbo yng ngogledd-orllewin Affrica, a hadau ar gyfer y flwyddyn gyntaf.

Categori: Hyd at £1000

Ymgyrch Fairtrade in Football, Sir Benfro - Dechrau hybu masnach deg mewn pêl-droed 


Mae’r ymgyrchydd Masnach Deg o Sir Benfro, Sharron Hardwick, yn un o sylfaenwyr Fair Trade in Football, sy'n awyddus i weld peli masnach deg yn cael eu defnyddio ar bob lefel o'r gêm. Ar hyn o bryd, dim ond y brandiau mawr sydd yn cael y fraint, ac nid yw’r peli yn cael eu gwerthu mewn siopau. Mae Hub Cymru Africa wedi cefnogi Sharron i ledaenu'r gair am beli Masnach Deg mewn ysgolion, clybiau pêl-droed a gyda Chymdeithas Pêl-droed Cymru. Bydd twrnamaint Cwpan Masnach Deg yn cael ei gynnal yn hwyrach yn y flwyddyn, ac mae Sharron yn bwriadu hyfforddi pêl-droed ei hun, i roi hyder iddi ar y cae gyda phobl ifanc mewn clybiau ac ysgolion.

Categori: Hyd at £1000

Rhwydwaith Niokolo, Caerdydd - Creu newid yng nghefn gwlad Senegal 

Bydd dechrau defnyddio ffyrnau diogel, ynni-effeithlon yn achub bywydau ac yn atal yr amgylchedd rhag dihysbyddu yng nghefn gwlad Senegal, Gorllewin Affrica.
Ar hyn o bryd, mae tua 6,300 o bobl yn marw bob blwyddyn drwy anadlu mwg pren, tra bod Parc Cenedlaethol gwerthfawr Niokolo-Kola yn mynd yn llai wrth i bren gael ei gynaeafu at ddibenion coginio.


Nawr, mae elusen newydd yn mynd i'r afael â'r mater trwy drefnu ymweliadau traws-gwlad, a gwneud a sgrinio ffilmiau, fel bod pentrefwyr yn gallu gweld amrywiaeth o ffyrnau tanwydd effeithiol ar waith a gobeithio, mynd ymlaen i’w cael nhw yn eu cartrefi.

Categori: Hyd at £1,000

Community Carbon Link, Llanbedr Pont Steffan - Tyfu dyfodol llewyrchus i gymuned yn Cenia

Mae grwp amgylchedd o Geredigion a gweithredwyr cymunedol yn Ne Cenia wedi dod at ei gilydd i greu prosiect newydd i roi hwb i’r gallu i ennill cyflog a rhagolygon swyddi i weithwyr tiroedd yng nghefn gwlad.


Bydd yr arian grant yn talu i athrawon lleol hyfforddi gweithwyr planhigfeydd coed ac eraill mewn mathemateg sylfaenol, Saesneg, TG a gwnïo i roi hwb i'w sgiliau bywyd a’u cyflogadwyedd. Bydd pob myfyriwr yn cael mynediad i liniaduron cymunedol sy'n cael eu pweru gan ynni'r haul. Bydd y prosiect yn rhoi'r sgiliau a'r hyder sydd eu hangen ar bobl leol i ddiogelu eu cymuned ac i sicrhau eu bod yn cael dyfodol llewyrchus.

Categori: Hyd at £1,000

Dysgu Gydol Oes Grantiau 2016-7

ChallengeAid, Sir Gaerfyrddin - Datblygu rhaglenni dysgu ar ol ysgol yn Cenia


Mae Challenge Aid yn Sir Gaerfyrddin wedi bod yn weithgar ers dros ddeng mlynedd, yn trefnu heriau awyr agored cyffrous, sy’n cynnwys digwyddiadau rhedeg, cerdded a beicio, ar gyfer cwmnïau, prifysgolion, ysgolion a grwpiau. Mae'r rhain yn codi arian i ddatblygu ‘Schools of Hope’ mewn trefi sianti yn Cenia, yn enwedig Nairobi. 

Mae Schools of Hope yn gweithredu y tu allan i oriau ysgol, ac yn cynnig amgylchedd dysgu, cyfleusterau a gwerslyfrau i helpu pobl ifanc gydag addysg ffurfiol, drama, cerddoriaeth, chwaraeon, sgiliau bywyd a materion iechyd, sy’n cynnwys effaith negyddol alcohol, cyffuriau a rhyw anniogel. 

Mae ChallengeAid yn defnyddio ei grant i hyrwyddo gweithgareddau codi arian yng Nghymru ymhellach – gan godi mwy o arian ar gyfer y plant yn Cenia ac ar yr un pryd, cael pobl yng Nghymru i wneud mwy o ymarfer corff.

Categori: Hyd at £5,000 (dros flwyddyn)

Full Circle Education, Caerdydd - Datgelu potensial marched

Mae merched yn Wganda ac yng Nghymru yn rhy aml, yn gosod eu bryd yn isel pan ddaw i ddewis gyrfaoedd – ac yn dewis gwaith traddodiadol, sydd â chyflog isel. Mae'r prosiect hwn yn dwyn ynghyd addysgwyr profiadol o'r ddwy wlad, sydd eisiau codi dyheadau merched ysgol ar gyfer gyrfaoedd, a dweud wrthynt am yr ystod lawn o swyddi sydd ar gael iddynt.


Yn Wganda, bydd y grant yn archwilio'r heriau sy'n wynebu merched ac yn ariannu rhywfaint o weithdai cychwynnol, lle gall merched ddysgu am yr ystod eang o yrfaoedd ym meysydd TG, gwasanaethau brys, adeiladu, peirianneg ac entrepreneuriaeth. Yn y cyfamser, bydd neges debyg yn cael ei chyflwyno i ferched yng Nghymru, a bydd deunyddiau ymgyrchu ar-lein yn cael eu cynhyrchu, a chyngor gyrfaoedd yn cael ei roi mewn ysgolion.

Categori: Hyd at £5,000 (dros flwyddyn)

Discovery Swansea - Siavonga, Abertawe – Cael plant anabl yn Zambia i’r ystafell ddosbarth

Yn gyffredinol, mae plant sydd ag anableddau yn Zambia yn cael eu heithrio o addysg brif ffrwd, yn aml, oherwydd diffyg adnoddau i'w galluogi i gyfathrebu - cymhorthion gweledol a chlywedol, er enghraifft. Mae gan Myfyrwyr Gwirfoddol Discovery Abertawe bartneriaeth barhaol gyda Grwp Maeth Siavonga yn ne Zambia, i wella iechyd ac addysg. Yn dilyn arolwg diweddar a ddatgelodd yn union cyn lleied o bobl ifanc anabl oedd yn yr ysgol, nod y prosiect, a fydd yn cael ei ariannu gan Hub Cymru Africa yn 2017, ydy dod o hyd i ffyrdd arloesol o’u cael nhw i’r ysgol, fel gweithdai i adeiladu cadeiriau olwyn o sgrap, gwirfoddoli yn y gymuned, a gefeillio gyda phrosiect anghenion addysgol arbennig yn Abertawe.

Categori: Hyd at £5000

Giakonda IT, Abertawe – Ynni’r haul ar gyfer pedair ysgol yn Zambia  

Mae’r prif gyflenwad pŵer yn afreolaidd yn Zambia, ac eto, mae angen cynyddol am addysg TG a dysgu ar-lein os ydy pobl ifanc y wlad yn mynd i ddod yn ddinasyddion byd-eang llwyddiannus. Mae’r gweithredwyr cymunedol Grwp Maeth Siavonga yn gweithio gyda'u partneriaid GiaKonda Solar Schools, i osod systemau ynni’r haul a gweinyddwyr mewn pedair ysgol yn y rhanbarth deheuol yn Zambia. Drwy wneud hyn, bydd systemau e-lyfrgell ac e-ddysgu yn gallu cael eu sefydlu. Byddant yn hyfforddi 20 o athrawon i wneud y defnydd gorau o'r adnoddau hyn, a thîm o ddeg staff cynnal a chadw er mwyn sicrhau bod y pŵer a’r wybodaeth yn parhau i lifo mewn i'r dyfodol.

Categori: Hyd at £5000

Teams4U, Wrecsam – Cadw merched o Uganda yn yr ystafell ddosbarth bob diwrnod o’r mis  

Mae cywilydd am fislifoedd yn golygu bod llawer o ferched Affricanaidd yn colli o leiaf tri diwrnod y mis o'u haddysg. Maen nhw’n aros adref yn ystod eu mislif er mwyn osgoi embaras a bwlio. Mae Teams4U yn sefydliad sydd wedi’i leoli yn Wrecsam ac Uganda, sydd wedi gweithio gydag addysgwyr yn nhref ddwyreiniol Kumi ers 2006 i ddarparu dillad isaf a nwyddau iechydol i ferched 12-16 oed mewn 56 o ysgolion;  mae hyn yn cael ei gefnogi gan raglen addysg gyda disgyblion ac athrawon. Nawr, diolch i arian gan Hub Cymru Africa, bydd Teams4U yn dychwelyd i'r ysgolion hyn ac yn gweld faint sydd wedi newid. Bydd yr arolwg yn cynnwys gwirfoddolwyr o Gymru, a bydd y canlyniadau'n llywio cyfeiriad y gwaith yn y dyfodol.

Categori: Hyd at £5000

Nick Bard, Aberdyfi - Dyfodol mwy disglair gydag olew palmwydd

Mae menywod yn Togo, yng ngweriniaeth Gorllewin Affrica, angen incymau dibynadwy i fwydo ac addysgu eu teuluoedd. Mae Nick Bard, sy’n byw yn Aberdyfi, wedi bod yn codi arian ers amser maith ar gyfer Winner Group, sef ymgyrch pentref yn rhaglawiaeth Kloto, sydd â'r nod o hybu hawliau menywod. Maen nhw wedi bod yn gweithio i atal trais yn y cartref, ecsbloetio a beichiogrwydd yn yr arddegau ers 2009.


Nawr, mae Nick yn cefnogi prosiect newydd i ddod â sicrwydd ariannol parhaol i fenywod y pentref, drwy ddefnyddio'r olew palmwydd amryddawn sy'n tyfu’n helaeth gerllaw.
Bydd ugain o fenywod yn dysgu sut i droi'r balmwydden yn ystod o nwyddau y gellir eu gwerthu gan gynnwys sebon, cnewyll ac olew. Byddant hefyd yn cael hyfforddiant busnes a gweinyddol, ac yn cael deunyddiau ac offer cychwyn busnes.

Categori: Hyd at £1,000

Emma Leering, Dinas Powys - Ysgol i famau yng nghefn gwlad Malawi

Pan addysgodd Emma Leering o Ddinas Powys, sydd yn ei harddegau, mewn ysgol gynradd ym Malawi yn ystod ei blwyddyn gap, darganfuodd bod mamau ei disgyblion yn byw mewn tlodi oherwydd diffyg addysg. Roedd y ffaith nad oedd addysg yn cael ei gynnig am ddim yn golygu bod mamau yn ei chael yn anodd cefnogi gwaith ysgol eu plant ac ennill digon i gadw eu teuluoedd, felly penderfynodd redeg dosbarthiadau nos yn Saesneg i'w helpu i wella eu rhagolygon swyddi.


Ar ôl trafodaethau gyda’r pennaeth a menywod lleol, agorodd Emma ysgol i fenywod, sydd bellach yn ei hail flwyddyn. Bydd y grant yn talu am athrawes leol a'i chynorthwyydd, ac yn sicrhau y bydd y prosiect yn cael ei oruchwylio’n rheolaidd. Bydd deunyddiau addysgol megis llyfrau, pensiliau a sialc yn cael eu darparu i helpu'r athrawon a disgyblion.

Categori: Hyd at £1,000

Show Racism the Red Card Cymru, Caerdydd - Adrodd hanes Apartheid mewn ysgolion yn Ne Cymru

Mae'r elusen hon yn defnyddio’r byd pêl-droed i fynd i'r afael â hiliaeth, ac mae wedi bod yn gweithio yng Nghymru ers dros 20 mlynedd. Nawr, mae Show Racism the Red Card yn lledaenu ei neges i ysgol yn Ne Cymru gyda digwyddiad fydd yn tynnu sylw at y frwydr yn erbyn Apartheid a'i berthnasedd i’r byd heddiw.


Bydd sylfaenydd Gwrth-Apartheid Cymru Hanif Bhamjee a’r ymgyrchydd profiadol Peter Hain yn siarad am hanes Apartheid a'i wrthwynebwyr, a bydd disgyblion yn cymryd rhan mewn gweithdai ac yn gwylio fideo am fewnfudo sydd wedi cael ei wneud yn benodol ar gyfer yr elusen. Bydd ysgolion yn derbyn pecyn addysg llawn adnoddau a gwybodaeth i gefnogi eu hymdrechion i ddelio â hiliaeth.

Categori: Hyd at £1,000

Susan Kimani, Caerdydd – Cynllunio cynnydd ar gyfer plant anabl yn Kenya

Ar ôl magu ei mab sydd yn dioddef o barlys yr ymennydd, ysgogodd hyn Susanah Kimani Njogu, sy’n byw yng Nghaerdydd, i sefydlu elusen yn Kenya sydd wedi ymroi i wella addysg anghenion arbennig i blant sydd ag anableddau yn y wlad. Nawr, mae Tuleane Africa Initiative wedi cael grant gan Hub Cymru Africa i edrych ar gynlluniau i greu adnodd ar-lein i addysgu’r plant hynny sydd ag anabledd dysgu. Y broblem yw mai dim ond ychydig o athrawon sydd â’r wybodaeth a'r sgiliau i ddarparu addysg briodol i blant o'r fath, ac mae cysylltiadau ar-lein yn rhy anghyson i lawrlwytho'r adnoddau gorau. Bydd yr astudiaeth yn ymgynghori ag athrawon, gofalwyr a rhieni yn ardal Nairobi.

Categori: Hyd at £1000

Vale for Africa, Bro Morgannwg - Vale for Africa yn ehangu

O ystyried mai sefydliad bach ydy Vale for Africa, mae ganddo hanes trawiadol. Mae wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth â'r elusen Tocida yn Uganda ers dros wyth mlynedd, ac mae wedi darparu prosiectau fel clinigau llygaid blynyddol, ambiwlansys beic modur ac wedi adeiladu ystafell ddosbarth. Ond mae llwyddiant wedi dod ar draul dibynnu ar grŵp bach o ymddiriedolwyr a gwirfoddolwyr. Bydd grant gan Hub Cymru Africa yn galluogi'r elusen yn y Barri i ehangu, denu mwy o aelodau, a chael mwy o arian wrth gefn i wneud gwaith mwy uchelgeisiol yn Uganda yn y dyfodol. Byddant yn gwneud hyn gyda chyfres o ddigwyddiadau proffil uchel a lansiadau trwy gydol y flwyddyn.

Categori: Hyd at £1000

Grantiau Iechyd a Lles 2016-7

Hazina, Powys - Gwasanaeth allgymorth sy'n newid bywydau i blant anabl yn Tanzania

Mae Marit Olsson sy’n byw ym Machynlleth, wedi cael cysylltiadau am amser maith gyda’r gymuned Bangalala yn Kilimanjaro, Tanzania. Mae hi'n gwybod nad yw plant ag anableddau mewn ardaloedd anghysbell o'r wlad yn cael bron dim cymorth ar hyn o bryd, ac nad yw eu teuluoedd yn cael eu cefnogi gyda help proffesiynol.

Nawr, mae ei helusen Hazina, wedi cael grant gan Hub Cymru Africa i gyflogi gweithiwr adsefydlu, a fydd yn gweithio yn y gymuned ac yn mynd i weld teuluoedd ynysig sydd â phlant anabl mewn tacsi beic modur. Bydd y gweithiwr yn cyrraedd plant a theuluoedd nad ydynt yn gallu mynd i'r ganolfan oherwydd diffyg cludiant neu oherwydd ei fod yn anodd iddynt symud y plentyn.

Categori: Hyd at £15,000 (dros 2 flwyddyn)

Elysennau Iechyd Hywel Dda, Y Canolbarth a Gorllewin Cymru - Cynyddu graddfeydd sgriniadau canser y groth yn Zambia

Mae gan Zambia y drydedd gyfradd uchaf o ganser ceg y groth yn y byd. Y brif broblem yw ceisio gwneud menywod yn ymwybodol am y clefyd a’u hannog i gael eu sgrinio ar gyfer y feirws HPV sy'n aml yn ei ragflaenu.


Bydd yr elusen hon yn gwario ei grant ar raglen beilot dair blynedd i geisio cynyddu cyfraddau sgrinio yn ardal Chongwe yn Zambia. Byddant yn gwneud hyn drwy roi hyfforddiant i weithwyr gofal iechyd ar bob agwedd o ganser ceg y groth a HPV. Yna, bydd y gweithwyr yn mynd allan i ledaenu'r neges i fenywod mewn clinigau plant, canolfannau cynllunio teulu ac allfeydd iechyd eraill.

Catergori: Hyd at £15,000 (dros flwyddyn)

Brecon – Molo, Aberhonddu – Grymuso pobl anabl yn Kenya

Parlys yr ymennydd ydy’r anabledd mwyaf cyffredin yn Kenya, ac eto, mae pobl sydd â'r cyflwr a'u gofalwyr yn aml yn cael eu hynysu, a heb unrhyw bŵer. Mae profiad ar draws y byd yn dangos bod grwpiau gweithredu dan arweiniad pobl anabl yn cyflawni mwy o gynnydd cymdeithasol na'r rheiny sy'n gweithio ar ran pobl eraill. Mae Patrneriaeth Cymunedol Brecon Molo wedi gweithio gyda sefydliadau yn nwyrain Kenya am flynyddoedd. Bydd eu prosiect diweddaraf, a ariennir gan Hub Cymru Africa, yn hyfforddi pum gweithiwr cymunedol a phump o rieni plant sydd â Pharlys yr Ymennydd ym maes datblygiad plant, a sut i sefydlu grwpiau rhieni, gyda'r nod o sefydlu o leiaf pum grŵp o'r fath yn nhrefi Molo, Turi, Sachangwan, Elburgon a Marioshoni.

Categori: Hyd at £15000

Canolfan Ganser Felindre, Caerdydd – Gwella gofal canser y fron yn Sierra Leone

Mae menywod sydd â chanser y fron yn Sierra Leone yn tueddu i ofyn am gymorth pan fydd y salwch wedi datblygu, ac mewn achosion fel hyn, does dim llawer o opsiynau ar gyfer diagnosis a thriniaeth. Yn aml, dydy technegau sydd yn cael eu cymryd yn ganiataol gennyn ni yng Nghymru, fel mamogramau, sganiau CT, biopsi a gofal lymffoedema, ddim ar gael. Mae Ymddiriedolaeth GIG Felindre yng Nghaerdydd wedi bod yn gweithio am saith mlynedd gydag ysbytai ym mhrifddinas Freetown i flaenoriaethu anghenion cleifion canser y fron. Nawr, mae Hub Cymru Africa yn eu cefnogi nhw i hyfforddi llawfeddygon lleol ar y ffordd orau i drin achosion unigol, ar sail yr wybodaeth ddiagnostig ddiweddaraf. Maen nhw hefyd, yn darparu peiriant uwchsain cludadwy a chyfarpar eraill.

Categori: Hyd at £15,000

Cyswllt Ethiopia: Cyswllt Glan Clwyd-Hossana, Sir Dinbych - Creu cysylltiadau meddygol ar draws cyfandiroedd

Mae Cysylltiad Ethiopia yn dwyn ynghyd staff o Ysbyty Glan Clwyd yn y Rhyl ac Ysbyty Hossana yn ucheldiroedd Ethiopia. Mae gan y naill ochr lawer i’w ddysgu oddi wrth y llall. Mae tîm Cymru yn awyddus i ddysgu am afiechydon trofannol, ac mae gan yr Ethiopiaid ddiddordeb arbennig mewn pediatreg a radioleg yn y DU.


Bydd y grant yn cael ei wario ar ymweliadau cyfnewid gan weithwyr proffesiynol allweddol o bob ysbyty, gyda phob un yn canolbwyntio ar faes penodol o ymarfer ac arbenigedd. Mae bob tîm sy’n ymweld yn cynnwys staff meddygol, nyrsio, bydwreigiaeth, radioleg, fferylliaeth, peirianneg a staff rheoli cymwys, yn unol â natur y gwaith sydd wedi’i gynllunio ar gyfer pob ymweliad.

Categori: Hyd at £5,000 (dros flwyddyn)

Umoyo.org Ltd, Sir Benfro - Cael y ffeithiau i gynllunio gofal iechyd


Malawi yw un o'r gwledydd tlotaf yn y byd, ond nid oes digon o ffeithiau a ffigurau yn hysbys am iechyd pobl i gynllunio gwasanaethau’n iawn. Ar hyn o bryd, mae Cynorthwywyr Arolygu Iechyd yn monitro iechyd 1,000 o bobl. Maen nhw’n cofnodi amrywiaeth o wybodaeth ar bapur, ond mae genedigaethau, marwolaethau a salwch llawer o bobl yn anweledig i'r awdurdodau.


Mae Dr Mac Walapu yn wreiddiol o Malawi, ac mae wedi bod yn ymgynghorydd ym maes iechyd y cyhoedd yng Nghymru ers 1987. Erbyn hyn, mae wedi ymddeol, ac mae’n gweithio gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda a Phrifysgol Malawi i ddarganfod y ffordd orau o gasglu data o’i famwlad. Bydd gweithwyr iechyd lleol yn cael gwybod am y blaenoriaethau iechyd presennol ac yn penderfynu ar y ffordd orau ymlaen ar gyfer casglu gwybodaeth gyson a dibynadwy i gynllunio gwasanaethau.

Categori: Hyd at £5,000 (dros flwyddyn)

Sefydliad Cymorth Iechyd Meddwl Somaliland, Caerdydd - Help ar gyfer pobl sydd â salwch meddwl yn Somaliland

Mae rhyfel sifil, tlodi a cham-drin sylweddau yn Somalia ac yn Somaliland wedi arwain at gyfraddau uchel iawn o salwch meddwl. Mae’r stigma sydd ynghlwm â dioddefwyr yn golygu bod llawer yn cael eu cloi i ffwrdd yn y carchar, mewn clinigau iechyd, neu gartref. Mae Sefydliad Cymorth Iechyd Meddwl Somaliland (SMHSO) yn dod â gwasanaethau proffesiynol a gwirfoddol o Dde Cymru at ei gilydd i wella’r sefyllfa yn Somaliland, ac i wella dealltwriaeth ymhlith darparwyr gofal iechyd yng Nghymru.


Mae SMHSO yn defnyddio ei grant i recriwtio a hyfforddi gwirfoddolwyr gyda’r sgiliau sydd eu hangen arnynt i gefnogi pobl sy'n byw gyda salwch meddwl, eu teuluoedd a'u cymunedau.Bydd darparwyr gwasanaethau a gofalwyr yn cael hyfforddiant cymorth cyntaf i bobl sydd ag iechyd meddwl, tra bydd hyfforddiant ar godi ymwybyddiaeth ac ar sgiliau eirioli yn cael ei ddarparu i ofalwyr.

Categori: Hyd at £5,000 (dros flwyddyn)

Home-Start BRG, Caerdydd - Dyfodol mwy disglair ar gyfer plant wedi eu gadael yn Uganda

Mae Nauyo, sef slym yn rhanbarth Mbale yn Uganda, yn gartref i filoedd o blant heb deulu na ffrindiau; nid plant wedi eu gadael ydy’r rhan fwyaf ohonynt, ond plant amddifad, neu blant wedi cael eu dadleoli o ganlyniad i wrthdaro sifil a newid yn yr hinsawdd. Mae gwirfoddolwyr yn gofalu amdanynt, ond maen nhw’n agored i gael eu hecsbloetio. Nawr, mae Home-Start BGR yng Nghaerdydd wedi partneru gyda Mbale Coalition Against Poverty yn Uganda,  i ddogfennu pwy ydy’r plant dan oed hyn, o ble y daethant, a pha gymorth allai eu helpu nhw i ddod o hyd i’w teuluoedd unwaith eto. Nod yr ymchwil yn y tymor hir, sydd yn cael ei ariannu gan Hub Cymru Africa, ydy creu cartref diogel i blant sydd heb deulu na ffrindiau yn yr ardal.

Categori: Hyd at £5000

Prosiect Phoenix, Caerdydd – Hyfforddi bydwragedd yng nghefn gwlad Namibia

Mae prifysgolion Caerdydd a Namibia wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth drwy’r Prosiect Phoenix, y'n rhannu arbenigedd ac arfer da mewn ystod o ddisgyblaethau. Menter ddiweddaraf y prosiect, a gafodd ei hariannu gan Hub Cymru Africa, oedd ymweliad gan dair bydwraig o Gymru i dalaith wledig Oshakati, ble defnyddiwyd modelau anatomegol gywir i hyfforddi gweithwyr proffesiynol lleol ar sut i ddelio ag argyfyngau mewn geni plant. Bydd yr hyfforddeion wedyn, yn trosglwyddo eu harbenigedd i gannoedd o fydwragedd mewn pentrefi anghysbell. Mae'r gyfradd marwolaethau ymhlith mamau yn y wlad hon yn ne Affrica 30 gwaith yn fwy na’r gyfradd yn y Deyrnas Unedig ar hyn o bryd.

Categori: Hyd at £5000

Life for African Mothers, Caerdydd- Lleihau marwolaethau ymysg y newydd-anedig yn Sierra Leone

Yn aml, gall y gwahaniaeth rhwng byw a marw ar gyfer babanod newydd-anedig ddibynnu ar driniaethau cymharol rad, fel tylino cardiaidd allanol. Ond mae'n rhaid i bobl gael yr offer cywir a chael eu hyfforddi i'w ddefnyddio'n effeithiol. Mae’r elusen, Life for African Mothers (LFAM) yng Nghaerdydd, wedi gweithio am flynyddoedd gyda'r Weinyddiaeth Iechyd yn Freetown i adeiladu ar sgiliau bydwragedd lleol. Nawr, diolch i grant gan Hub Cymru Africa, mae LFAM yn gallu anfon bydwraig ychwanegol o Gymru yno i sefydlu ardaloedd adfywio mewn nifer fawr o unedau mamolaeth, a hyfforddi staff lleol i ofalu am y cit a dysgu pobl eraill sut i'w defnyddio.

Categori: Hyd at £1000 

Sarah Flynn, Gwynedd - Darparu cadachau mislif y gellir eu hailddefnyddio ar gyfer merched yn Kenya

Clywodd Sarah Flynn, nyrs iechyd meddwl o Wynedd, am y prosiect Omwabini yng ngorllewin Kenya mewn sgwrs Sefydliad y Merched bum mlynedd yn ôl. Ers hynny, mae hi wedi ymweld â'r wlad, codi arian ar gyfer y prosiect, ac wedi meddwl am ffordd ymarferol o helpu merched ysgol sy'n colli allan ar addysg yn ystod eu mislifoedd oherwydd na allant fforddio cadachau mislif. Mae cotwm a defnydd tyweli yn ddrud yn Kenya, felly tarodd ar y syniad o gasglu deunyddiau wedi’u rhoi yng Nghymru, a defnyddio grant Hub Cymru Africa i’w hallforio i'w teilwriaid lleol i’w creu yn gadachau cadarn, gwydn - digon ar gyfer dros 200 o ferched yn nhref Kimilili.

Categori: Hyd at £1000 

Newid Hinsawdd A'r Amgylchedd Grantiau 2016-7

Sazani Associates, Sir Gaerfyrddin - Dogfennu newid yn yr hinsawdd yn Zanzibar a Gorllewin Cymru

Mae Sazani wedi bod yn darparu prosiectau addysg yng Nghymru a Zanzibar ers 2005.
Mae Sazani, ar y cyd â’u grwp arall yn Tansania, yn lansio prosiect gwneud ffilmiau sy'n herio plant i feddwl am newid yn yr hinsawdd. Bydd deg ar hugain o blant ysgol yng Ngorllewin Cymru ac yn Zanzibar yn mynd i ddigwyddiadau hyfforddi yn y cyfryngau ac yn creu byrddau stori ar gyfer ffilmiau yr hoffent eu gwneud.


Bydd pob gwlad yn dewis y deg syniad gorau o geisiadau ei gilydd, a bydd gwneuthurwyr ffilmiau ifanc yn dechrau gwneud eu ffilmiau ar ffonau clyfar. Bydd y ffilmiau yn cael eu barnu gan gymheiriaid, a bydd gwaith y ddau enillydd yn cael eu harddangos yng Ngwyl Ffilm Ryngwladol Zanzibar.
Categori: Hyd at £15,000 (dros flwyddyn)

Love Zimbabwe, Sir Fynwy - Diogelwch bwyd a thanwydd ar gyfer pentref yn Zimbabwe.

Mae newid yn yr hinsawdd wedi gadael Zimbabwe gyda phriddoedd di-liw, glaw na ellir ei ddarogan, a phrinder tanwydd. Nawr, mae 80% o bobl ym mhentref Chinamhora yng ngogledd-ddwyrain y wlad, yn gorfod casglu ffrwythau gwyllt i oroesi, ac mae menywod yn cerdded am oriau i gasglu tanwydd. 

Elusen yw Love Zimbabwe sy'n gweithio gyda phentrefwyr i gymryd camau ymarferol i sicrhau diogelwch o ran bwyd a thanwydd. Nawr, gydag Ymddiriedolaeth Gymunedol Chinamhora, maen nhw’n bwriadu darparu stofiau coginio solar a dau danc glaw concrit newydd.  Bydd 1,100 yn fwy o goed yn cael eu plannu i sefydlogi'r pridd, bydd system ynni solar yn darparu golau ar gyfer y ganolfan gymunedol, a bydd plotiau garddio arbenigol yn golygu tyfu cnydau gyda llai o ddwr.
Categori: Hyd at £15,000 (dros 2 flynedd)

Friends of Monze, Penybont - Dyfodol llwyddiannus ar gyfer tref fechan yn Zambia

Mae bron hanner poblogaeth Monze yn ne Zambia yn dioddef o ddiffyg maeth, ac ar yr un pryd, mae newid yn yr hinsawdd wedi achosi cynaeafau gwael ac wedi gwneud i’r prif ddirywio. Mae grant wedi cael ei ddyfarnu i Friends of Monze (FoM), sef grwp sy’n cael ei redeg gan ymwelydd iechyd o Ben-y-bont ar Ogwr sydd wedi ymddeol, a fydd yn helpu i drawsnewid iard ysgol lwchlyd yn Zambia yn ‘goedwig fwyd’ liwgar.


Mae'r elusen yng Nghymru yn cael ei harwain gan Deana Owen; mae ei hoffter o Zambia yn mynd yn ôl i’w phrofiad nyrsio yno fel menyw ifanc. Drwy weithio mewn partneriaeth â sefydliadau lleol, bydd FoM yn trin iard ysgol ddiffrwythlon, ac yn plannu coed ffrwythau yno ac ystod eang o lysiau.
Category: Hyd at £5,000 (dros flwyddyn)

Os oes gennych fwy o cwestiynau, edrychwch ar ein dogfen Cwestiynau a Ofynnir yn Aml.

I drafod y grantiau neu am fwy o wybodaeth cysylltwch â: 

grants@hubcymruafrica.org.uk neu 02920 821 057.