ANABLEDD

HCA Disability Wales - Jonah from Zambia visit.jpg

Jonah o Zambia mewn digwyddiad DWA yn ystod 2015

Diffinio Anabledd o dan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anabledd (UNCRPD)

Nid yw Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anabledd (CRPD) yn ceisio diffinio anabledd. Yn hytrach, mae’n disgrifio anabledd fel cysyniad sy’n ‘esblygu’, a bod 'anabledd yn deillio o'r rhyngweithio rhwng unigolion sydd â namau a rhwystrau agweddol ac amgylcheddol sy'n eu hatal rhag cymryd rhan lawn ac effeithiol mewn cymdeithas ar sail gyfartal ag eraill'.

Mae 80% o bobl anabl (tua 500 miliwn) yn byw yn y gwledydd tlotaf yn y byd. Mae’r Nodau Datblygu Cynaliadwy (NDCau) yn cydnabod bod cydgysylltiad annatod rhwng anabledd a datblygiad, a bod datblygiad sy’n cynnwys anabledd yn ganolog i sicrhau bod y nodau hyn yn cael eu bodloni.

Rydym ni, yn Hub Cymru Africa, yn credu bod cynhwysiant anabledd yn rhan hanfodol o unrhyw brosiect datblygu. Rydym felly yn hyrwyddo, annog a chefnogi cyfranogwyr datblygiad rhyngwladol yng Nghymru i sicrhau bod anabledd wrth wraidd y prosiectau maen nhw’n eu cyflawni. Rydym yn credu bod effaith eithrio'r anabl o raglenni yn peri iddynt gael eu hynysu’n gymdeithasol, yn wleidyddol ac yn amgylcheddol. Rydym yn cefnogi gweithgareddau amrywiol trwy grantiau, cymorth datblygu, adeiladu capasiti a digwyddiadau cyhoeddus.

Rydym yn cefnogi'r egwyddor o 'beidio â gadael neb ar ôl', a'r uchelgais i ddileu tlodi yn ei holl ffurfiau erbyn 2030.

Anabledd a'r NDCau

HCA SDGs graphic.jpg

Mae anabledd yn cael ei gynnwys yn y NODAU Datblygu Cynaliadwy (NDCau) canlynol:

Nod 4: Sicrhau addysg gyfartal a hygyrch drwy adeiladu amgylcheddau dysgu cynhwysol a darparu’r cymorth angenrheidiol ar gyfer unigolion sydd ag anableddau.

Nod 8: Hyrwyddo twf economaidd cynhwysol, a chyflogaeth lawn a chynhyrchiol sy’n caniatáu i unigolion sydd ag anableddau i gael mynediad lawn i’r farchnad swyddi.

Nod 10: Pwysleisio cynhwysiant cymdeithasol, economaidd a gwleidyddol pobl sydd ag anableddau

Nod 11: Creu dinasoedd ac adnoddau dŵr hygyrch, fforddiadwy, systemau trafnidiaeth hygyrch a chynaliadwy, a darparu mynediad cyffredinol i fannau cyhoeddus diogel, cynhwysol, hygyrch a gwyrdd.

Nod 17: Tanlinellu pwysigrwydd casglu data a monitro’r Nodau Datblygu Cynaliadwy, a rhoi pwyslais ar ddata wedi'i ddadgyfuno o ran anabledd.

Mwy o adnoddau a gwybodaeth:

Partneriad sy'n gweithredu gyda Hub Cymru Africa ar anabledd: